facebook

Patent Drukuj

Jak zgłosić patent?

Wprowadzenie
Zwiń

Patent, według obowiązującej Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej z późniejszymi zmianami (PWP), jest prawem wyłącznym udzielanym przez Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (UPRP) na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy oraz nadają się do przemysłowego zastosowania (art. 24 PWP). Wynalazek uważa się za nowy, jeżeli nie jest częścią stanu techniki. Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Wynalazek uważa się za nadający się do przemysłowego zastosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskany wytwór lub wykorzystany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.
Patentów nie udziela się na: odkrycia, teorie naukowe, metody matematyczne, wytwory o charakterze jedynie estetycznym, plany, zasady, metody działalności umysłowej lub gospodarczej, gry, wytwory niemożliwe do wykorzystania, programy komputerowe, formę przedstawienia informacji, odmiany roślin i zwierząt, wynalazki sprzeczne z porządkiem publicznym.
Patent udzielony przez UPRP daje ochronę na okres do 20 lat i obowiązuje na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Patenty obowiązujące na terenie innych państw przyznawane są, co do zasady, przez urzędy patentowe tych państw.
Przez uzyskanie patentu nabywa się prawa do wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy (art. 63 PWP). I tak, na mocy patentu, uprawniony może zakazać osobie trzeciej, niemającej jego zgody, zarobkowego wytwarzania, używania, oferowania, wprowadzania do obrotu lub importowania produktów będących przedmiotem wynalazku. W przypadku, gdy przedmiotem wynalazku jest sposób, możliwość wydania zakazu dotyczy stosowania tego sposobu oraz używania, oferowania, wprowadzania do obrotu i importowania produktów otrzymanych danym sposobem.
Dochodzenie praw związanych z posiadanym patentem odbywa się na drodze postępowania cywilnego. Udowodnienie naruszenia patentu i koszty ewentualnego postępowania leżą po stronie uprawnionego do patentu.
Patent jest prawem zbywalnym, podlega sprzedaży i dziedziczeniu. Co więcej, sprzedaży i dziedziczeniu podlega już samo zgłoszenie patentowe, przy czym nabywający to prawo musi być świadomy, że w przypadku odmowy przez Urząd Patentowy przyznania ochrony, zgłoszenie patentowe traci wszelką wartość.
Uzyskanie korzyści majątkowych z posiadanego patentu wymaga podjęcia inicjatywy przez uprawnionego, co oznacza, że zyski może przynieść produkcja, sprzedaż licencji będącej pozwoleniem na wykorzystanie wynalazku przez osoby trzecie lub sprzedaż całego patentu. Korzyścią może być również zablokowanie innym podmiotom możliwości uzyskiwania konkurencyjnego produktu.
Poza odpłatnymi usługami rzeczników patentowych (p. opis kroku 1 procedury) firmy mogą uzyskać bezpłatne wsparcie w sprawach związanych z patentowaniem, jak i innymi kwestiami związanymi z prawami własności intelektualnej w lokalnych ośrodkach europejskiej sieci wsparcia biznesu Enterprise Europe Network (http://portal.enterprise-europe-network.ec.europa.eu/). Wsparcie to obejmuje informacje o ochronie patentowej, pomoc w przygotowaniu strategii patentowania, jak i różnego rodzaju analizy potencjału patentowego firm. Małe i średnie firmy zaangażowane w budowanie kontaktów międzynarodowych mogą skorzystać, również bezpłatnie, z pomocy udzielanej w języku angielskim przez europejski serwis IPR Helpdesk (http://portal.enterprise-europe-network.ec.europa.eu/), który odpowiada na pytania firm dotyczące praw własności intelektualnej, przede wszystkim w kontekście europejskim. Wymienione wsparcie uzupełnia, a nie zastępuje pomocy rzecznika patentowego.

Schemat postępowania
Zwiń

Krok 1. Zgłoszenie w Urzędzie Patentowym

Wejście: Wynalazek w rozumieniu Prawa własności przemysłowej nie obarczony prawami osób trzecich

Opis: Zgłoszenie wynalazku odbywa się przez złożenie w Urzędzie Patentowym wypełnionej dokumentacji zgłoszeniowej, której szczegółowy opis dostępny jest na stronach internetowych UPRP (http://www.uprp.gov.pl/dokumentacja-zgloszeniowa/Lead05,165,1713,4,index,pl,text/), oraz uiszczenie opłat zgłoszeniowych (http://www.uprp.gov.pl/oplaty-zgloszeniowe/Lead05,167,1718,4,index,pl,text/) określonych na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz.U. nr 41 poz. 241). Złożenie zgłoszenia może nastąpić osobiście, faksem lub pocztą. Możliwe jest również dokonanie zgłoszenia w trybie on-line (http://www.uprp.gov.pl/wynalazki-i-wzory-uzytkowe/Lead03,656,2529,1,index,pl,text/).

Chociaż zgłaszającego, zgodnie z art. 136 ust.2 PWP, w postępowaniu przed Urzędem Patentowym mogą reprezentować członkowie najbliższej rodziny, wskazane jest zlecenie przeprowadzenia postępowania rzecznikowi patentowemu specjalizującemu się w danej branży techniki, ponieważ tylko tak możemy zapewnić poprawne zabezpieczenie praw do wynalazku. Rzecznik może reprezentować klienta przy przeprowadzeniu całości lub tylko części procedury patentowej. Wynagrodzenie rzecznika będzie wyłącznym kosztem zgłaszającego wynalazek do ochrony.
Wynalazek podlega ochronie od daty (poprawnie przeprowadzonego) zgłoszenia patentowego, jednak ochrona ta jest możliwa do wyegzekwowania wstecz dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o przyznaniu patentu, co zwykle trwa kilka lat.
W przypadku, gdy dwa podmioty zgłoszą do ochrony ten sam wynalazek, ochrona będzie przysługiwała podmiotowi, który zgłosił go pierwszy.
Data zgłoszenia wynalazku, na mocy umów międzynarodowych, staje się na 12 miesięcy datą pierwszeństwa również przy zgłoszeniach w innych państwach, co oznacza, że jeżeli zgłaszający będzie chciał zgłosić wynalazek do ochrony za granicą, zgłoszenie takie dokonane w ciągu 12 miesięcy od zgłoszenia krajowego będzie traktowane tak, jakby było dokonane w dniu zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP. Po upływie tego okresu zgłoszenie za granicą będzie jeszcze możliwe do momentu publikacji dokumentacji przez Urząd Patentowy RP, czyli do 18 miesięcy od pierwszego zgłoszenia w UPRP, jednak z rzeczywistą datą. W praktyce oznacza to niebezpieczeństwo odmowy ochrony w danym kraju, jeżeli inny podmiot zgłosił tam wynalazek wcześniej.
Analogicznie, jeżeli wynalazek został w przeciągu ostatnich 12 miesięcy zgłoszony za granicą, podmiot zgłaszający może się powołać na to zgłoszenie przedstawiając odpowiednie dokumenty z zagranicznego urzędu patentowego w celu uznania przez Urząd Patentowy RP wcześniejszej daty pierwszeństwa.

Wyjście: Dokonane zgłoszenie wynalazku oraz data pierwszeństwa potwierdzona dokumentem wystawionym przez Urząd Patentowy RP.

Krok 2. Badanie wstępne

Wejście: Zgłoszenie patentowe z określoną datą pierwszeństwa.

Opis: Na tym etapie procedury przez Urząd Patentowy wykonywane są trzy działania:

1. Klasyfikacja wynalazku i sporządzenie sprawozdania ze stanu techniki przesyłanego niezwłocznie zgłaszającemu w celu wykazania, jakie publikacje będą brane pod uwagę przy ocenie zgłoszenia patentowego.


2. Badanie formalnoprawne. W jego trakcie Urząd Patentowy RP może wzywać zgłaszającego do uzupełnienia zgłoszenia lub usunięcia braków pod rygorem umorzenia postępowania.


3. Badanie czy zgłoszenie nie mieści się w zakresie wykluczonym z udzielania patentów (zgodność z art. 28 i 29 PWP). W razie potwierdzenia takiego wykluczenia wydawana jest decyzja o odmowie udzielenia patentu i procedura ulega zakończeniu.



Klasyfikacja wynalazku według systemu Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej mającego hierarchiczną, intuicyjną strukturę umożliwia przeszukiwanie baz patentowych przez użytkowników na całym świecie na podstawie nadanych każdej dziedzinie techniki uniwersalnych symboli literowo-liczbowych (więcej informacji: http://www.uprp.gov.pl/xxmkpxx/Lead05,712,2826,4,index,pl,text/).
Sprawozdanie o stanie techniki zawiera listę publikacji powiązanych z danym zgłoszeniem, które będą brane pod uwagę przy ocenie nowości wynalazku, w późniejszym badaniu Urząd Patentowy ma jednak możliwość skorzystania również ze źródeł nie ujętych w sprawozdaniu. Sprawozdanie o stanie techniki daje zgłaszającemu wstępną informację o istnieniu rozwiązań uniemożliwiających przyznanie patentu.
Uzupełnianie braków w dokumentacji nie może dotyczyć merytorycznej zawartości samego zgłoszenia, ponieważ w późniejszym postępowaniu rozpatrywane będzie jedynie rozwiązanie techniczne ujawnione Urzędowi Patentowemu w dniu pierwszego zgłoszenia. Zmiany wprowadzone na obecnym etapie byłyby równoznaczne z utratą poprzedniej daty pierwszeństwa i z nowym zgłoszeniem z bieżącą datą.
W okresie między badaniem wstępnym a publikacją zgłoszenia mija okres 12 miesięcy od dokonania zgłoszenia, po którym zgłaszający traci pierwszeństwo ze zgłoszenia krajowego w przypadku zgłaszania wynalazku do ochrony w krajach trzecich. Od tej chwili zgłoszenie wynalazku do ochrony w innym kraju traktowane jest bez powiązania ze zgłoszeniem krajowym. Jeżeli zgłoszenia takiego jako pierwszy dokona inny podmiot, otrzyma on ochronę.

Wyjście: Zgłoszenie patentowe ze sprawdzoną poprawnością formalną i gotowe do publikacji.

Krok 3. Publikacja zgłoszenia patentowego

Wejście: Sprawdzone pod względem formalnym zgłoszenie patentowe.

Opis: Urząd Patentowy RP publikuje zgłoszenie patentowe w ogólnodostępnym Biuletynie Urzędu Patentowego (BIULETYN). Publikacja ma miejsce niezwłocznie po upływie 18 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia, ale może być przyspieszona na wniosek samego zgłaszającego. Od tej chwili:

1. Wszystkie informacje dotyczące wynalazku są dostępne publicznie


2. Wynalazek wchodzi do stanu techniki


3. Jeżeli wcześniej nie dokonano zgłoszenia wynalazku w krajach trzecich, teraz zgłoszenie takie będzie skutkowało odrzuceniem wniosku


4. Wszyscy zainteresowani mogą zgłaszać swoje uwagi co do zasadności przyznania ochrony patentowej



Do momentu publikacji ogłoszenia, jeżeli zgłaszający nie udostępniał nikomu informacji o wynalazku, cała wiedza pozostaje w jego posiadaniu, a Urząd Patentowy nie ma prawa ujawnić osobom trzecim żadnych informacji technicznych. Po publikacji zgłoszenia o rozwiązaniu technicznym mogą dowiedzieć się wszyscy zainteresowani, a w przypadku odmowy udzielenia ochrony wszyscy będą mogli z wynalazku korzystać w zakresie nie naruszającym innych przepisów, jak np. Ustawa o zapobieganiu nieuczciwej konkurencji. Upublicznienie informacji umożliwi również wszystkim potencjalnym konkurentom zgłaszanie zastrzeżeń, które w razie uznania ich zasadności prowadzić będą do odmowy przyznania patentu.

Wyjście: Opublikowana w całości, a więc jawna dla wszystkich, dokumentacja patentowa, do której dowolny podmiot może zgłaszać zastrzeżenia.

Krok 4. Badanie merytoryczne

Wejście: Opublikowane zgłoszenie patentowe.

Opis: Na tym etapie sprawdza się, czy wynalazek spełnia ustawowe warunki do uzyskania patentu. Urząd Patentowy sprawdzi więc, między innymi, poprawność formy samego zgłoszenia, czy zgłoszenie może być uznane za wynalazek w świetle PWP, czy jest to wynalazek nowy, z poziomem wynalazczym i czy nadaje się do przemysłowego zastosowania, jak również czy nie podlega wykluczeniu w rozumieniu art. 29 PWP. Bardziej szczegółowy opis zakresu badania merytorycznego można znaleźć na stronie Urzędu Patentowego RP (http://www.uprp.gov.pl/zdolnosc-patentowa-i-zdolnosc-ochronna/Lead05,151,1698,4,index,pl,text/).Do badania wykorzystane zostaną między innymi dokumenty zamieszczone w sporządzonym wcześniej sprawozdaniu o stanie techniki.

Wyjście: Wniosek patentowy oceniony merytorycznie.

Krok 5. Wydanie decyzji

Wejście: Sprawdzony merytorycznie wniosek patentowy.

Opis: Urząd Patentowy wydaje decyzję o przyznaniu ochrony patentowej, jeżeli wyniki przeprowadzonego badania merytorycznego wykazały spełnienie ustawowych warunków wymaganych do przyznania patentu. Decyzja ta ma charakter warunkowy, a przyznanie ochrony zależy od uiszczenia przez zgłaszającego opłaty (p. załącznik w Kroku 1) za pierwszy, trzyletni okres ochronny.
Prawomocna decyzja odmowna na udzielenie ochrony patentowej oznacza koniec niniejszej procedury. Ponieważ wcześniejszej publikacji nie można cofnąć, zgłoszone rozwiązanie zostaje częścią stanu techniki i będzie brane przez Urząd Patentowy pod uwagę przy badaniu przyszłych zgłoszeń patentowych.
Wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego każdy może wnieść sprzeciw w okresie sześciu miesięcy od ogłoszenia o udzieleniu prawa. Jeśli sprzeciw nie zostanie przez uprawnionego uznany za zasadny, sprawa zostaje skierowana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W przeciwnym wypadku Urząd Patentowy wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu prawa, umarzając jednocześnie postępowanie.

Wyjście: Warunkowa decyzja o przyznaniu ochrony.

Krok 6. Rejestracja patentu

Wejście: Zgłoszenie patentowe z warunkową decyzją o przyznaniu ochrony.

Opis: Zgłaszający uiszcza opłatę za pierwszy okres ochronny, po czym nadawany jest numer prawa, o udzielonym prawie dokonuje się wpisu do Rejestru patentowego, ogłasza się w Wiadomościach Urzędu Patentowego oraz wydaje dokument patentowy.
Ochrona patentowa przysługuje upoważnionemu do momentu wygaśnięcia patentu mogącego nastąpić na skutek upływu okresu, na jaki patent został udzielony, zrzeczenia się patentu, nieuiszczenia należnej opłaty w przewidzianym terminie lub też, w przypadku wynalazków z dziedziny biotechnologii, stałej utraty materiału biologicznego niezbędnego do korzystania z wynalazku.
Zgodnie z art. 89 PWP patent może zostać również unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki niezbędne do przyznania patentu.
Przyznanie ochrony patentowej nie jest jednoznaczne z prawem do korzystania przez uprawnionego z wynalazku, ponieważ Urząd Patentowy nie sprawdza, czy wynalazek nie narusza praw osób trzecich.

Wyjście: Obowiązujący patent. Koniec procesu.

Podstawy opracowania dokumentu:

•Strona internetowa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej


•Ustawa Prawo Własności Patentowej (Dz. U. z 2003 r. poz. 119 z późniejszymi zmianami)


•Strona internetowa Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO)


Autor
Rozwiń
Załączniki
Rozwiń